Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych, czyli nowe obowiązki dla przedsiębiorców

database-2394312_1920Kancelaria informuje, iż w dniu 13 października 2019r. weszła w życie część ustawy z dnia 1 marca 2018r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (j. t. Dz. U z 2019r. poz. 1115) dotycząca utworzenia Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych.

Wprowadzenie Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych (dalej: CRBR) jest o tyle istotne, iż generuje dla spółek prawa handlowego nowe obowiązki związane z funkcjonowaniem CRBR, tj. obowiązek zgłaszania informacji o tzw. beneficjentach rzeczywistych (wyjaśnienie kto jest beneficjentem rzeczywistym niżej):

  • dla spółek nowo zakładanych w terminie 7 dni od rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym (art. 60 ustawy),
  • dla spółek zarejestrowanych przed dniem 13 października 2019r. w terminie 6 miesięcy od daty wejścia w życie przepisów dotyczących CRBR tj. do dnia 13 kwietnia 2020r. (art. 195 ustawy),
  • zmiany zgłoszonych do CRBR danych należy zgłaszać w terminie 7 dni od ich zaistnienia (art. 60 ustawy).

Zasadniczo przepisy ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu nakładają obowiązki na instytucje obowiązane, przez które ustawa rozumie m. in. banki, firmy ubezpieczeniowe, firmy inwestycyjne, notariuszy, radców prawnych, adwokatów. Przepisy ustawy odnoszące się do CRBR dotyczą spółek prawa handlowego z wyłączeniem jedynie spółki partnerskiej, co oznacza że obowiązki nałożone ustawą muszą wypełniać:

  1. spółki jawne,
  2. spółki komandytowe,
  3. spółki komandytowo – akcyjne,
  4. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością,
  5. spółki akcyjne,
  6. prosta spółka akcyjna

W odniesieniu do spółek akcyjnych ustawa przewiduje wyjątek, jeśli spółka jest tzw. spółką publiczną tj. notowaną na giełdzie papierów wartościowych.

 

Obowiązki związane z CRBR:

Ustawa w przepisach rozdziału 6, art. od 55 do 71 określa obowiązki nałożone na wymienione wyżej podmioty. Podstawowym obowiązkiem jest konieczność ustalenia przez spółki beneficjenta rzeczywistego i zgłoszenia informacji o nim do CRBR.

Beneficjentem rzeczywistym jest osoba fizyczna sprawująca bezpośrednio bądź pośrednio kontrolę nad spółką.

Ustawa definiuje beneficjentów rzeczywistych szczegółowo w następujący sposób (art. 2 ust. 2 pkt 1):

1) beneficjencie rzeczywistym – rozumie się przez to osobę fizyczną lub osoby fizyczne sprawujące bezpośrednio lub pośrednio kontrolę nad klientem poprzez posiadane uprawnienia, które wynikają z okoliczności prawnych lub faktycznych, umożliwiające wywieranie decydującego wpływu na czynności lub działania podejmowane przez klienta, lub osobę fizyczną lub osoby fizyczne, w imieniu których są nawiązywane stosunki gospodarcze lub przeprowadzana jest transakcja okazjonalna, w tym:

  1. a) w przypadku klienta będącego osobą prawną inną niż spółka, której papiery wartościowe są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym podlegającym wymogom ujawniania informacji wynikającym z przepisów prawa Unii Europejskiej lub odpowiadającym im przepisom prawa państwa trzeciego:

– osobę fizyczną będącą udziałowcem lub akcjonariuszem klienta, której przysługuje prawo własności więcej niż 25% ogólnej liczby udziałów lub akcji tej osoby prawnej,

– osobę fizyczną dysponującą więcej niż 25% ogólnej liczby głosów w organie stanowiącym klienta, także jako zastawnik albo użytkownik, lub na podstawie porozumień z innymi uprawnionymi do głosu,

– osobę fizyczną sprawującą kontrolę nad osobą prawną lub osobami prawnymi, którym łącznie przysługuje prawo własności więcej niż 25% ogólnej liczby udziałów lub akcji klienta, lub łącznie dysponującą więcej niż 25% ogólnej liczby głosów w organie klienta, także jako zastawnik albo użytkownik, lub na podstawie porozumień z innymi uprawnionymi do głosu,

– osobę fizyczną sprawującą kontrolę nad klientem poprzez posiadanie w stosunku do tej osoby prawnej uprawnień, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 37 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2019 r. poz. 351), lub

– osobę fizyczną zajmującą wyższe stanowisko kierownicze w przypadku udokumentowanego braku możliwości ustalenia lub wątpliwości co do tożsamości osób fizycznych określonych w tiret pierwszym, drugim, trzecim i czwartym oraz w przypadku niestwierdzenia podejrzeń prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu,

  1. b) w przypadku klienta będącego trustem:

– założyciela,

– powiernika,

– nadzorcę, jeżeli został ustanowiony,

– beneficjenta,

– inną osobę sprawującą kontrolę nad trustem,

  1. c) w przypadku klienta będącego osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, wobec którego nie stwierdzono przesłanek lub okoliczności mogących wskazywać na fakt sprawowania kontroli nad nim przez inną osobę fizyczną lub osoby fizyczne, przyjmuje się, że taki klient jest jednocześnie beneficjentem rzeczywistym;

 

W skrócie można powiedzieć, że beneficjentem rzeczywistym będzie osoba fizyczna (ponieważ jest nim zawsze osoba fizyczna), która jest wspólnikiem bądź akcjonariuszem spółki i posiada w niej co najmniej 25% udziałów bądź akcji, bądź posiada uprawnienie do 25% głosów na zgromadzeniu wspólników bądź walnym zgromadzeniu.

Każda z wymienionych wyżej rodzajów spółek, ma obowiązek zgłosić się do CRBR (pomimo istnienia KRS) podając:

  1. a) nazwę (firmę),
  2. b) formę organizacyjną,
  3. c) siedzibę,
  4. d) numer w Krajowym Rejestrze Sądowym,
  5. e) NIP;

oraz wskazując beneficjenta/beneficjentów rzeczywistych oraz członków organu spółki/wspólnika uprawnionego do reprezentowania spółki, podając ich dane identyfikacyjne tj.:

  1. a) imię i nazwisko,
  2. b) obywatelstwo,
  3. c) państwo zamieszkania,
  4. d) numer PESEL albo datę urodzenia – w przypadku osób nieposiadających numeru PESEL,
  5. e) informację o wielkości i charakterze udziału lub uprawnieniach przysługujących beneficjentowi rzeczywistemu.

Wskazany wyżej obowiązek ustalenia beneficjentów rzeczywistych ciąży na zarządach spółek, względnie wspólnikach zarządzających. Co istotne, nie obowiązuje tutaj obowiązek uzyskiwania zgody RODO.

Sam Rejestr jest jawny, każdy będzie mógł w nim zweryfikować kto jest beneficjentem rzeczywistym danej spółki poprzez wyszukanie w nim informacji. Jest to istotna zmiana, ponieważ np. w przypadku spółek akcyjnych, w Krajowym Rejestrze Sądowym takich informacji o akcjonariuszach nie było.

Sposób zgłaszania do CRBR:

Ustawa przewiduje zgłaszania informacji o których była mowa wyżej za pośrednictwem systemu teleinformatycznego udostępnionego przez Ministra Finansów, istniej wymóg opatrzenia zgłoszenia kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP.

Sankcje

Kancelaria zwraca uwagę, że niedopełnienie obowiązków związanych ze zgłoszeniem spółki do CRBR jak i podania informacji o beneficjentach rzeczywistych, zagrożone jest karą w wysokości do 1.000.000zł (art. 153 ust. 1 ustawy).

 

autor: r.pr. Michał Stempin

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s